Tiernnadrui: Zowel de stilte voor de storm, als de storm!

Het begint altijd onschuldig. Een flard tekst, een beeld dat blijft haken, of een vraag die net iets te lang in mijn hoofd blijft echoën. Maar mijn brein kent geen ‘gematigde nieuwsgierigheid’. Er is een klik, onzichtbaar voor de buitenwereld, en plotseling is daar die ontembare honger. Ik wil niet alleen de feiten kennen; ik wil het onderwerp proeven, voelen en volledig inhaleren. Het is een inhaalbeweging van de ziel, alsof ik een achterstand moet wegwerken waarvan ik tot vijf minuten daarvoor niet eens wist dat ik die had.

Op dat moment verandert er iets in mijn interne bedrading. De obsessie wordt een driver, een motor die me met een bijna griezelige efficiëntie door de dag jaagt. Op het werk zit ik in het keurslijf: ik schakel tussen mijn taken, overleggen in de Brusselse context en zorg ervoor dat alles draait zoals het hoort. Maar onder de oppervlakte draait de motor op hoogspanning. Ik werk net iets harder, sneller en scherper, simpelweg om die heilige tijd in de avonduren vrij te spelen. Het keurslijf van de manager houdt me overeind, maar de bubbel is de plek waar ik echt wil zijn.

De decompressie begint vaak al in de trein of de auto. Het is een bijna rituele overgang: zodra ik de deur achter me dichttrek en mijn werk-outfit inruil voor iets zachters, voel ik de bubbel trekken. De manager blijft achter in de gang bij mijn laptoptas, de onderzoeker neemt het commando over. Het is het moment waarop de professionele structuur en de strakke schouders plaatsmaken voor de creatieve chaos van mijn eigen interesses.

Soms uit die focus zich in subtiele, bijna dwangmatige rituelen die de overgang markeren. Dan luister ik wekenlang naar dezelfde vier nummers op Spotify, telkens opnieuw, tot de tekst en de melodie een deel van mijn DNA lijken te worden. Het is een drang om dat specifieke gevoel dat die muziek oproept constant te vernieuwen, alsof ik een emotionele batterij aan het opladen ben die alleen op die specifieke frequentie reageert. Het creëert een sonische muur tussen de buitenwereld en mijn interne project.

Wanneer de avond echt valt en het keurslijf definitief losser mag, verdwijn ik volledig. Voor mij voelt hyperfocus niet alleen als een mentale sprint, maar bijna als een vorm van trance. Het is een seance met de informatie, waarbij de rest van de wereld even ophoudt te bestaan. Het is magie in zijn meest pure vorm: focus als een scalpel, waarmee ik de essentie uit een onderwerp snijd. Soms is het een korte, intense duik, zoals het uitpluizen van de mechanieken van een toetsenbord tot ik elk onderdeel, elke veer en elke weerstand van de toetsen begrijp. Soms is het een marathon die weken duurt, waarbij elk vrij moment (van het tandenpoetsen tot het slapengaan) wordt opgeëist door die ene obsessie.

Terwijl mijn geest op topsnelheid door nieuwe informatie reist, blijft mijn lichaam ergens halverwege de kamer achter. In de bubbel bestaat tijd niet, maar de wetten van de natuurkunde blijkbaar ook niet. Ik kan urenlang vergeten te eten of te drinken, simpelweg omdat de honger naar kennis de fysieke signalen van mijn eigen lijf volledig overstemt. Het is een vreemd soort chaos: terwijl ik in mijn hoofd orde schep in een complex nieuw onderwerp, laat ik in de fysieke wereld een spoor van slordigheid achter.

Ik word blind voor de omgeving. Kasten blijven wagenwijd openstaan en een halfvol glas water wordt ergens neergezet en prompt vergeten. Het toppunt van die verstrooide staat? Ontdekken dat ik een leeg glas in de koelkast heb gezet, terwijl de fles cola op het aanrecht rustig staat warm te worden. Het is alsof mijn brein alle beschikbare rekenkracht opeist voor de obsessie, waardoor er geen energie meer overblijft voor simpele handelingen zoals een deur achter me dichtdoen of de vaat weg zetten. Ik lijk dan wel een verstrooide professor die fysiek door het huis wandelt, maar mentaal in een totaal andere dimensie leeft.

De afdronk van zo’n periode is altijd dubbel. Mijn hoofd is een rariteitenkabinet geworden, gevuld met een bonte verzameling schatten. Aan de ene kant is er de stapel ‘nutteloze’ weetjes die ik soms uit het niets verkondig tegenover een publiek dat er niet om vroeg. Het is een speelse knipoog van mijn brein, dat simpelweg de opgeslagen overtollige energie ergens kwijt moet. Maar aan de andere kant zijn er de echte trofeeën: de competenties die ik heb opgedoken uit de diepte. Of het nu gaat om het doorgronden van complexe software, het begrijpen van een eeuwenoud ambacht of het verfijnen van een schrijftechniek; het zijn schatten die me stiekem ook in die zakelijke wereld een onverwachte voorsprong geven. Die obsessieve diepgang maakt van mij de creatieve generalist die ik ben.

Toch schuilt er een gevaar in die diepte. Aan het einde van een marathon-focus voel ik de vermoeidheid diep in mijn botten trekken. Het is een mentale kater die pas komt als de motor eindelijk afslaat. Ik besef dan dat ik er wel was (fysiek aanwezig aan de eettafel of naast mijn partner op de zetel) maar dat mijn geest ergens anders vertoefde. Ik was er wel, maar ik was niet bij hen. Het is de prijs van het verdwalen in een goed boek dat je in één ruk wilt uitlezen, maar dan dagen achter elkaar.

Gelukkig kan ik rekenen op mijn eigen veilige haven. Ik heb geleerd om het eerlijk te benoemen: “Ik denk dat ik in een hyperfocus zit.” Het is een verklaring die ruimte schept voor mijn proces, maar tegelijkertijd een uitnodiging voor mijn partner en dochter om mij af en toe aan mijn mouw terug naar de oppervlakte te trekken. Ze begrijpen de noodzaak van de bubbel en de honger naar de diepte, maar ze bewaken ook de grens waar de obsessie omslaat in isolatie.

Uiteindelijk is hyperfocus voor mij de manier waarop ik de wereld kleur geef en (hoe paradoxaal het ook klinkt) mijn balans bewaar. Als creatieve generalist is mijn brein een weefgetouw dat constant draden spant tussen schijnbaar ongerelateerde onderwerpen, en die focus is de spoel die alles met elkaar verbindt. Soms ben ik de leidinggevende in Brussel, soms de verstrooide professor, en soms de heks die in trance een nieuw universum aan kennis verkent.

Ik heb geaccepteerd dat mijn dochter of partner met een lichte zucht van ergernis de kasten achter mij sluiten, of mij honderd keer moeten zeggen dat ik het licht in de wc weer heb aangelaten. Want in die bubbel, in die diepe, ongefilterde overgave aan een onderwerp, vind ik de voeding voor mijn creativiteit. Het is een magische staat van zijn die me eraan herinnert dat er altijd meer te ontdekken valt, zolang je maar durft te verdwalen. En terwijl ik langzaam weer wen aan de zwaartekracht van alledag, voel ik de volgende klik in mijn achterhoofd alweer sluimeren. Ik weet niet wat de volgende obsessie zal zijn, maar dankzij hen blijf ik veilig verdwalen, wetende dat zij de reden zijn waarom ik altijd weer wil landen.